طعمه پاشی میدانی، مهمترین نکته کپور گیری، بهترین طعمه و نکات

طعمه چی بود؟

این سؤالی است که وقتی ماهی به قلاب می‌افتد، معمولاً مطرح می‌شود! اما در مورد کپور گیری باید بگویم که مهم‌ترین نکته در صید این ماهی فوق‌العاده طعمه نیست، بلکه طعمه پاشی یا همان Ground Bait هست. در این مقاله تلاش داریم به‌صورت مختصر و کاربردی کلیات طعمه پاشی میدانی را باهم مرور کنیم.

سوا لاتی باید پاسخ داده شود این‌هاست

1- طعمه پاشی چطور عمل می‌کند؟

2- ترکیبات طعمه پاشی چه چیزهایی باید باشد؟

3- بافت و ویژگی‌های طعمه پاش چطور باید باشد؟

4- مکان طعمه پاشی کجاست؟

5-زمان‌بندی طعمه پاشی به چه صورت است؟

طعمه پاشی چطور عمل می‌کند؟

راز اثرگذاری طعمه پاشی در شناخت خصوصیات تغذیه و رفتار ماهی کپور به‌عنوان یکی از محبوب‌ترین ماهی‌های هدف ماهیگیری در سراسر جهان است. چالش‌های صید این ماهی زیبا که تا وزن‌های بالای 50 کیلوگرم هم می‌تواند رشد کند و مبارزه جانانه سایزهای بالای این ماهی موجب شده علاقه‌مندان زیادی برای صید آن سختی‌های کمپ را به جان بخرند و می‌توان گفت کپور گیرها عاشق این ماهی هستند. سؤال اینجاست که چرا طعمه پاشی مهم‌ترین نکته کپور گیری است و راز پنهان طعمه پاشی چیست؟ برای درک بهتر آن نگاهی می‌اندازیم به رفتار و نحوه تغذیه ماهی کپور.

کپور ماهی اجتماعی است و اغلب در دسته‌های کوچک حرکت می‌کند. دسته‌ها اغلب از ماهی‌هایی تشکیل‌شده که ازنظر اندازه به هم نزدیک هستند. پس اگر در محلی کپور خوش سایزی صید کردید در صورت رعایت سکوت و عدم ایجاد ارتعاش احتمال صید دیگر اعضای دسته ماهی را خواهید داشت. دسته‌های کپور در ساعات خاصی از روز (اغلب نزدیک به طلوع و غروب) برای تغذیه به قسمت‌های کم‌عمق‌تر حرکت می‌کنند و بستر دریاچه را به دنبال غذا جستجو می‌کنند. برای درک بهتر رفتار کلی این ماهی با مثال بر روی گله‌های علفخواران موضوع را بررسی می‌کنیم.

به عنوان مثال یک گله گاومیش آفریقایی برای پیدا کردن بهترین علف‌ها مجبور است دشت‌های آفریقا را مرتب جستجو بکند نوع تغذیه حیوان اثر عمده‌ای بر رفتار آن دارد. غذای باکیفیت پایین و نسبتاً فراوان و همیشه در دسترس رقابت شدید غذایی را از بین برده و در راستای افزایش امنیت موجب ایجاد گله می‌شود. همچنین چنین منابع غذایی موجب جستجوی زیاد برای یافتن متراکم‌ترین و باکیفیت‌ترین نقاط برای چریدن می‌شود. نوع تغذیه اثر جدی بر رفتار حیوان دارد و موجب می‌شود که این گله‌ها بشدت محتاط بوده و به کمترین تغییرات محیطی حساس باشند. اگر بخواهید یک گاومیش شکار کنید بهترین نقاط جاهایی است که علاوه بر تأمین غذا امنیت لازم را هم داشته باشد. شما می‌توانید چنین نقاطی را با توجه به شرایط خودتان به‌صورت مصنوعی ایجاد کنید. یعنی با گذاشتن علوفه در مسیر تردد علفخواران آن‌ها را به نقاط دلخواه خودتان هدایت کنید. اما باز با مشکل دیگری روبرو هستید. اگر گله‌ها علوفه‌های شمارا نبینند چه؟

پس شما علاوه بر تأمین امنیت و غذای کافی به صورتی باید گله‌ها را به محل موردنظر خودتان بکشانید. اینجا است که باید از دیگر حواس جانور، یعنی بویایی استفاده کنید. یکی از فن‌های کبابی‌ها در هنگام نبود مشتری، انداختن تکه‌ای چربی در آتش است. تکه چربی بو و دود زیادی ایجاد می‌کند و اغلب رهگذران را ترغیب به خرید کباب می‌کند. همین تکنیک هم در طعمه پاشی استفاده می‌شود. یعنی ترکیبات طعمه پاشی دو قسمت اصلی دارد. 1- قسمت جاذب که مثل دود دنبه عمل می‌کند و دسته‌های کپور را از دوردست به محل می‌کشاند و 2- قسمت تغذیه‌ای که دسته‌ها را در محل، برای تغذیه از مواد طعمه پاش نگه می‌دارد.

پس به شکل کلی طعمه پاش به‌صورت مصنوعی محلی مطلوب برای تغذیه ماهی ایجاد می‌کند و باید توانایی این را داشته باشد که علاوه بر کشاندن دسته‌های ماهی به نقطه موردنظر شما آن‌ها را برای مدتی در آن محل نگه دارد.

ترکیبات طعمه پاشی چه چیزهایی باید باشد؟

همان‌طور که گفته شد طعمه پاش دو قسمت اصلی دارد. قسمت جاذب که ماهی را به محل طعمه پاش جذب می‌کند و قسمت تغذیه‌ای که ماهی را در محل نگه می‌دارد. ابتدای سراغ قسمت تغذیه‌ای می‌رویم.

سهم عمده بخش تغذیه‌ای بر پایه کربوهیدرات‌ها است که منبع اصلی تأمین انرژی ماهی کپور است. اشکال مختلف نان، ذرت، سیب‌زمینی و غلات ازجمله گندم و جو، اغلب به‌عنوان زمینه اصلی طعمه پاش استفاده می‌شوند.

ذرت

دانه ذرت تقریباً در تمام منابع بین‌المللی جزو طعمه‌های اصلی کپور است. ذرت شیرین یا همان ذرت کنسروی حتی به‌عنوان طعمه سر قلاب در بسیاری از موارد مورداستفاده قرار می‌گیرد. بو و طعم شیرین ذرت کنسروی نه‌تنها ماهی را به محل طعمه پاشی می‌کشاند بلکه به‌واسطه رنگ زرد روشن دید مناسبی به ماهی در انواع بسترها می‌دهد. تنها مشکل این طعمه عالی قیمت بالای آن برای طعمه پاشی در مقدار زیاد است. برای رفع این مشکل اغلب کپور گیرها به سراغ ذرت دامی می‌روند. راحت‌ترین راه دسترسی به ذرت دامی تهیه آن از پرنده فروشی‌ها است. در اغلب پرنده فروشی‌ها ذرت دامی به سه شکل وجود دارد. دانه کامل، دانه شکسته(نیم آسیاب شده) و آرد ذرت (که البته آرد دانه‌درشتی به نسبت آردهای مورداستفاده انسان است). شخصاً اغلب از ذرت شکسته و آرد ذرت برای قوام دادن به طعمه پاش استفاده می‌کنم و در مقاله‌های بعدی به جزئیات شرح نحوه آماده کردن ذرت دامی را باهم بررسی خواهیم کرد.

گندم و جو

اغلب دانه‌های غلات موردعلاقه کپور است. تنها نکته کنترل هزینه و افزایش بهره‌وری صید با توجه به حجم طعمه پاشی است. گندم و جو علاوه بر قیمت مناسب به‌راحتی آماده مصرف در طعمه پاشی است و به‌خوبی می‌توان آن‌ها طعم و بودار کرد. کافی است قبل از تکمیل طعمه پاشی مقداری آن‌ها را بجوشانید و بعد از کمی نرم شدن آبکش کنید. در این مرحله دانه‌ها لایه‌ای نسبتاً چسبناک در دور خود ایجاد می‌کنند که نه‌تنها به طعمه پاش شما برای پرتاب‌های بلند قوام می‌دهد بلکه قابلیت بالایی برای جذب لیکوئید ها، ادویه‌ها و یا هر نوع پودر و مایع جاذب کپور خواهد داشت.

سیب‌زمینی

سیب‌زمینی جزو طعمه‌های بشدت موردعلاقه ماهی کپور است. حتی در بسیاری از نقاط دنیا سیب‌زمینی نیم پخته به‌عنوان طعمه سر قلاب استفاده می‌شوند و کارایی بسیار بالایی در جذب کپور دارد. نکته بسیار خوب سیب‌زمینی در دسترس بودن و قیمت پایین آن به نسبت دیگر مواد زمینه‌ای طعمه پاش است. تقریباً همیشه می‌توانید کیسه‌های سیب‌زمینی‌های مانده و خریده نشده را روبروی میوه‌فروشی‌ها باقیمت حدود یک‌سوم قیمت خرده‌فروشی پیدا کنید. شخصاً مراحل آماده کردن طعمه پاش را با جوشاندن حدود 20 تا 30 کیلو سیب‌زمینی ضایعاتی شروع می‌کنم. سیب زمین‌ها باید خوب پخته و نرم شوند تا بتوان در طعمه پاش استفاده کرد.

نان

ضایعات نان یکی از ارزان‌ترین و خوش‌خوراک‌ترین طعمه پاش‌ها برای کپور است. نکته خوب نان این است که نیاز به آماده‌سازی ندارد و قابلیت بالایی برای جذب انواع مواد جاذب برای کپور دارد. نان باگت خشک‌شده و یا انواع نان‌های موجود باید به‌صورت پودر درآمده و تا حد موردنیاز به طعمه پاش اضافه شود. نان علاوه برافزایش حجم طعمه پاش به قوام ترکیبات کمک شایانی می‌کند.

گنجاله سویا

سویا یکی از منابع اصلی تهیه روغن‌های خوراکی است و در اغلب فروشگاه‌های خوراک دام گنجاله سویا به دو شکل آرد و دانه‌درشت باقیمت مناسب به‌راحتی در دسترس است. گنجاله سویا پس‌مانده نوعی دانه روغنی است که علاوه برافزودن مقداری چربی به دانه پاش سطح پروتئین طعمه پاشی را بالا می‌برد. استفاده از پودر گنجاله همچنین به قوام طعمه پاش کمک می‌کند. ضمناً نیاز به پختن و آماده‌سازی خاصی ندارد.

هرچند تعداد مواد غذایی که می‌توان به‌عنوان زمینه اصلی استفاده کرد بسیار زیاد است اما تا اینجا به موارد فوق بسنده می‌کنیم و به شرح ذیل به مواد جاذب طعمه پاش می‌پردازیم. انواع ادویه‌ها، دانه‌ها، ترکیبات آماده تجاری و عطرمایه‌ها را به‌عنوان قسمت جاذب می‌توان استفاده کرد.

ادویه‌ها

تقریباً تمام کپور گیرهای سنتی از زر چوبه به‌عنوان طعم‌دهنده به طعمه استفاده می‌کنند. بوی مطبوع و رنگ زرد این ادویه کمک شایانی به جذب ماهی می‌کند. اگر استفاده مداوم از زر چوبه را در اغلب سدهای ایران به‌عنوان یک اصل بپذیریم باید گفت که تقریباً تمام ماهی‌های کپور موجود در ایران با این بو و طعم آشنایی دارند. ازاین‌رو زر چوبه می‌تواند یکی از گزینه‌های اصلی برای افزودن به طعمه پاش باشد. البته انواع دیگر ادویه ازجمله فلفل‌ها و پودر سیر هم مرتباً توسط ماهیگیرها استفاده می‌شود که افزودن آن به طعمه پاش متناسب با فصل کارایی صید را بالا خواهد برد.

بهترین ادویه برای صید ماهی کپور

بهترین ادویه برای صید ماهی کپور وابسته به فصل متغییر است. در نظر داشته باشید که ماهی کپور بویایی بسیار خوبی دارد و بوی مواد غذایی را از فواصل دور تشخیص می دهد. افزودن انواع ادویه موجب می شود ماهی کپور بهتر جذب منطقه طعمه پاشی شما بشود. فلفل قرمز بویژه برای صید کپور های بزرگ کارایی بالایی دارد. این ادویه موجب تحریک دریافت کننده های چشایی ماهی کپور شده و سیگنال غذای مطلوب را برای ماهی ارسال می کند. فلفل قرمز مخصوصا با شروع فصل سرما و در روزهای پاییزی همراه با طعمه های پروتئینی کارایی بالایی دارد.

سیر تازه و پودر سیر نیز برای بسیاری از ماهی ها بسیار پر کاربرد است. استفاده از پودر سیر و یا سیر تازه رنده شده در طعمه ها جذب بوی بسیار بالایی برای انواع کپور ماهیان دارد.بوی تند سیر بسرعت در محیط پخش شده و ماهی ها را از فواصل دور به محل قلاب انداختن شما جذب می کند.

بهترین ادویه بعدی برای صید ماهی کپور زنجبیل است. زنجبیل وقتی به پودر تبدیل شود و با طعمه های آسیاب شده دیگر مخلوط شود، بهترین عملکرد را دارد. خواص معطر بسیار متمایز آن چیزی است که آن را در اینجا بسیار مفید می کند. طعم تند و بوی بسیار قوی این ادویه نه تنها ماهی را از فاصله دور متوجه خود می کند بلکه هنگام مزه زمه کردن بسیار مطلوب ماهی کپور است.

دارچین نیز یکی دیگر از بهترین ادویه ها برای صید ماهی کپور است. علت اینکه چرا دارچین در این لیست قرار دارد سخت نیست. دارچین با بوی تند و دلپذیری که دارد نه تنها یکی از محبوب ترین ادویه ها در سراسر جهان است بلکه بصورت گسترده توسط کپور گیرها برای بهبود عملکرد طعمه های کپوری بکار می رود.

پودر ماهی و میگو را هرچند نمیتوان به عنوان ادویه در نظر گرفت اما ماده بسیار قوی با بوی بسیار جذاب برای انواع کپور ماهیان است. بوی تند این محصولات که تداعی کننده غذا با کیفیت و پروتئین بالا برای کپور است موجب می شود این ماهی بشدت به این ماده غذایی جذب شود. پودر ماهی و میگو بویژه با شروع فصل سرد برای ماهی کپور بسیار کاربردی است.

دانه‌ها

کپور علاقه عجیبی به دانه‌های روغنی دارد و سرآمد تمام این دانه‌ها در اغلب منابع بین‌المللی و تجربی شاهدانه است. اهمیت شاهدانه به شکلی است که در بسیاری از موارد تنها مواد تشکیل دنده طعمه پاشی ترکیبی از ذرت و شاهدانه است بدون افزودن مواد دیگر. بوی روغن شاهدانه کپور را مست می‌کند و نه‌تنها دسته‌های کپور را به محل موردنظر شما جلب می‌کند بلکه موجب می‌شود کپور با ولع تمام مشغول به تغذیه شود. البته آماده‌سازی شاهدانه برای استفاده در طعمه پاش مراحلی دارد که در مقالات بعدی به شرح آن خواهیم پرداخت. شاهدانه را از فروشگاه‌های خوراک پرندگان می‌توانید تهیه کنید. هرچند به نسبت دیگر انواع مواد طعمه پاش قیمت بالایی دارد.

اسانس‌ها

اسانس‌ها کمک شایانی به بهبود کارایی طعمه‌ها می‌کنند. انواع اسانس‌های میوه‌ای چه به‌صورت تخصصی در محصولات شرکتی و چه به‌عنوان مواد شیرینی‌پزی در بازار موجود است. اما در دسترس ترین شکل اسانس ها انواع پودر ژله است که در تمامی فروشگاه‌های مواد غذایی به‌راحتی در دسترس است.

شخصاً از پودر ژله توت‌فرنگی بارها برای افزودن به طعمه استفاده کردم و بو و طعم عالی دارد که در جذب ماهی بسیار مؤثر است. رنگ موجود در پودر ژله بعلاوه ژلاتین موجود در این ترکیب نه‌تنها به بو و طعم و رنگ طعمه کمک می‌کند بلکه موجب قوام بهتر آن می‌شود. بارها قصد کرم از شربت آماده سن ایچ در طعمه پاش استفاده کنم، شربت یک لیتری آناناس علاوه برافزودن طعم شیرین و بوی مطبوع قیمت مناسبی دارد اما هنوز این مورد را امتحان نکردم. اگر شما امتحان کردید حتماً در قسمت کامنت ها تجربه خودتان در این خصوص را ذکر بفرمایید.

ترکیبات تخصصی کپوری

خوشبختانه در سال‌های اخیر چند برند داخلی مشغول به تولید انواع لیکوئید ها و اسانس‌های تخصصی برای کپور شدند. هرچند از قبل می‌توانستید انواع این لیکوئید ها را از برندهای خارجی تهیه کنید. تنها نکته افزودن چنین ترکیباتی به طعمه پاش (البته علاوه بر اصالت محتویات بطری بر اساس ادعای شرکت تولیدکننده) قیمت نسبتاً بالای آن‌ها در حجم زیاد است. با توجه به اینکه شخصاً حجم نسبتاً زیادی طعمه پاش برای کل مدت کمپ‌های کپوری استفاده می‌کنم، برای طعم دار کردن طعمه پاش نیاز به تعدادی لیکوئید است که هزینه تهیه طعمه پاش را بالا می‌برد. اما اگر برنامه کوتاه‌مدت (کمتر از 24 ساعت) دارید لیکوئید ها کمک شایانی به شما خواهند کرد.